Nieuws

Congres Bouwgenootschap: 'Word een gamechanger!'

Het eerste congres van het Bouwgenootschap zorgde voor een dag vol inspirerende lezingen, discussies en ontmoetingen.

door Ysbrand Visser

In een schilderachtig decor, gevormd door de historische gebouwen van Kasteel de Vanenburg (Putten), zorgde het Bouwgenootschap voor een boordevolle agenda van vooraanstaande sprekers op het gebied van diverse actuele thema’s in de bouw en infra. Gloorden daar zonnestralen tussen de gordijnen door?


Nee, want zo zonnig ziet de stand van zaken er niet uit in de bouw. Weliswaar zitten de opdrachtportefeuilles vol, maar met personeelstekorten, veiligheidsissues en een vaak nog ongrijpbaar duurzaamheidsvraagstuk is er nog veel werk aan de winkel. Daarbij heerst er veel wantrouwen in de markt, zodat het onderwerp samenwerking in veel sessies in Putten de boventoon voerde.

Ketensamenwerking

De genoemde knelpunten kwamen uit een vlammende keynote van prof. dr. Jack van der Veen (Nyenrode), die de tientallen aanwezigen geen enkele ruimte liet voor een mogelijke middagdip. Hij stipte aan dat er nauwelijks sprake is van ketensamenwerking in de bouw, ondanks de wetenschappelijk bewezen voordelen voor het verlagen van frictie- en faalkosten.


Toch heeft Van der Veen hoop. Met de huidige technieken is het simpel geworden om onderling veel meer informatie te delen en zo de openheid te bevorderen. Nu is het nog een kwestie van durf: informatie durven te delen en te durven ondernemen. De sleutel ligt daarom, volgens Van der Veen, bij elk individu: “Word een gamechanger! In plaats van sneller, beter en goedkoper, zou de bouw dan leuker, innovatiever en duurzamer kunnen worden. Stap bovendien af van het motto ‘Wie betaalt, bepaalt’. Ga samenwerken in teams en slik samen het verlies of profiteer samen van de winst. Kies voor een niet-hiërarchische organisatie, dan zorg je pas echt voor synergie en win-winsituaties.”

Blockchain

De aftrap in Putten werd verricht door blockchainexpert Paul Bessems. Voor velen is het onderwerp nog lang geen gesneden koek, dus de in sneltreinvaart gegeven inleiding van Bessems hakte er wel in. Bouwbedrijven zijn tegenwoordig ook databedrijven geworden en daarom kan blockchain ook in de bouw zorgen voor hele reeksen eenvoudig afgehandelde transacties.


Met simpele voorbeelden, zoals de verkoop van een huis (“alsof je een e-mail verzendt”), maakte Bessems duidelijk hoe het systeem werkt en hoe de veiligheid van de gebruikte data verzekerd is. Bessems: “Je reduceert zo onzekerheid en werkt veel efficiënter. In de afgelopen twee jaar is de hoeveelheid data die wij onderling uitwisselen verdubbeld! Servers kunnen echter veel van onze vragen ook beantwoorden en zo iedereen heel veel tijd besparen.”


Bessems voorspelt dat het vertrouwen in blockchaindata een veel betere onderlinge samenwerking mogelijk gaat maken. De eerste toepassingen in de bouw, zo betoogde Bessems onlangs in het Bouwgenoten Trendboek, zijn te verwachten van jongere bedrijven, financiële afdelingen en op het gebied van het gebouwenpaspoort.

UAV-GC

Na Bessems blik in de verre toekomst, besprak Joost Merema (PRO6 managers) de nieuwe UAV-GC, die in 2019 verschijnt. Merema was zelf één van de initiatiefnemers van de wijzigingen en begon met een korte geschiedenisles. Ondanks correcte spelregels ontstaan er toch steeds weer conflicten. Vaak zit ’m dat in een gebrek aan kennis en in de houding ‘zo doen we het altijd’. Merema: “De bouw blijkt een weerbarstig en lastig te temmen gewoontediertje.”


Merema voorspelt dat de nieuwe spelregels van de UAV-GC ook voor niet-juristen beter te begrijpen en toe te passen zijn. Het taalgebruik van de voorwaarden is verbeterd en nu hoopt hij dat die ook echt gelezen gaan worden. Vervolgens moeten ook contractdocumenten worden verbeterd, wat een lastige wordt, omdat veel bedrijven eigen contracten hebben opgesteld. Verder dient de onderlinge informatievoorziening erop vooruit te gaan, zonder dat het ‘drinken uit de brandkraan wordt. En risicoscenario’s zouden meer realistisch dan optimistisch moeten worden. Veel meer over Merema’s preview lees je in Bouwgenoten 1.

Risicomanagement

In de laatste van de vier keynotes ging expert Martin van Staveren in op zijn stelling: ‘het einde van de risicomanager’. Mede gezien de ongelukken die nog steeds voorkomen, is het duidelijk geworden dat het klassieke risicomanagement - nu 20 jaar oud - niet werkt. Hij pleit daarom, net als Jack van der Veen voor hem, voor een betere rol van elk individu in de bouw. Hij of zij moet de eigen verantwoordelijkheid nemen. Niet wachten op anderen, geen verantwoordelijkheden afschuiven, maar er zelf voor staan. Dan toon je, volgens Van Staveren, risicoleiderschap.


Van Staveren gaf ook een reeks voorbeelden van hoe een risicoleider zich in de praktijk gedraagt. Zo moet hem of haar duidelijk zijn dat het inschatten van risico’s ook een kwestie van perceptie is en dat een risico niet een constante waarde heeft. Bovendien mag risicomanagement niet een apart proces zijn, maar moet het in het dagelijks werk worden ingebed.


Op een andere manier omgaan met onzekerheden (en kansen!) vereist daarom een paradigmaverandering, besloot Van Staveren de congresdag. De wereld is veel te complex en veranderlijk om het op de oude manier te blijven doen. Iets wat deze dag in Putten vaker duidelijk werd, zeker ook bij de presentaties over samenwerken, aanbesteden, blockchain en BIM. Veel werk dus aan de winkel!


Lees ook deze achtergrondverhalen over de vier keynotes:

Jack van der Veen: Kansen voor ketensamenwerking

Paul Bessems: Blockchain in de bouw

Joost Merema: Vooruitblik UAV-GC 2019

Martin van Staveren: Risicomanagement op de helling


Lees ook: Veelzijdige sessies en nieuwe inzichten bij Gamechangers. Morgen verschijnt nog een verslag van de parallelsessies. 

Deel dit artikel